Program koncertu odsłania fascynujący, a wciąż zbyt rzadko obecny w praktyce koncertowej obszar osiemnastowiecznej kultury muzycznej Europy Północnej. Twórczość kompozytorów działających w Szwecji, Danii oraz północnych Niemczech pozwala spojrzeć na historię form symfonicznych nie tylko przez pryzmat takich centrów jak Wiedeń, Mannheim czy Neapol, lecz także poprzez żywe i dynamiczne środowiska muzyczne Skandynawii, silnie powiązane z ideami późnego baroku i oświecenia.
Program ten stanowi owoc wieloletnich badań repertuarowych oraz działalności koncertowej zespołu Consortium Sedinum, skupionej na odkrywaniu i przywracaniu do życia muzycznego dziedzictwa Europy Północnej. Połączenie refleksji muzykologicznej z praktyką wykonawczą pozwala ukazać tę twórczość nie tylko w jej historycznym kontekście, lecz także jako żywy i inspirujący repertuar koncertowy.
Wszystkie prezentowane dziś dzieła powstały w drugiej i trzeciej ćwierci XVIII wieku — w czasie intensywnej transformacji języka muzycznego, kiedy monumentalność barokowej retoryki ustępowała miejsca klarowności formy, przejrzystości faktury i ekspresji podporządkowanej zasadom naturalności i równowagi.
To właśnie w tym okresie krystalizuje się gatunek symfonii jako autonomicznej formy instrumentalnej, a orkiestra staje się laboratorium nowych idei. Symbolicznym punktem odniesienia programu jest twórczość Johanna Adolpha Scheibego (1708–1776), kompozytora, teoretyka i jednego z najważniejszych krytyków muzycznych epoki. Jego Sinfonia B-dur łączy włoską żywiołowość
z estetyką berlińskiej Empfindsamkeit („stylu sentymentalnego”), charakteryzując się kontrastowym kształtowaniem tematów i retorycznym napięciem. Scheibe, znany jako propagator ideałów „dobrego smaku” i przejrzystości wypowiedzi muzycznej, traktował symfonię jako nośnik znaczeń, w którym struktura formalna podporządkowana jest czytelności muzycznego dyskursu.
Centralne miejsce programu zajmuje twórczość Johana Helmicha Romana (1694–1758), określanego często mianem „ojca muzyki szwedzkiej”. Był przedstawicielem „epoki wolności” (Frihetstid), a jego działalność kompozytorska i organizacyjna odegrała kluczową rolę w kształtowaniu nowoczesnej kultury muzycznej Szwecji. Roman, wykształcony w Londynie i doskonale zaznajomiony
z idiomem włoskiego baroku, w swoich Ouverture g-moll i Concerto grosso B-dur łączy elementy francuskiej suity, włoskiego koncertu i rodzącej się symfoniki północnoeuropejskiej. W ramach działań na rzecz wprowadzania języka narodowego do praktyki muzycznej opracował do tekstów szwedzkich na główne święta roku liturgicznego
dzieła Carissimiego, Fuxa, Händla i Pepuscha.

(więcej informacji w koncertowym folderze)

Urszula Stawicka